138. Nazareth |
Selecteer regiokaart |
|||||
Ga met de muis naar de cirkel voor de naam van de buurt. Klik voor detailkaart en informatie. |
Ligging:
bestaende van lxiij huyskens van wegen deser stede gebout opter plaetse eertijts gecomen van de Graeu-zusteren
(SA II inv. nr. 1216 fol. 8, 20-10-1605)
Geschiedenis:
Het in 1474 gestichte Nazareth van de Grauwe Zusters werd na de reformatie evenals andere kerkelijke goederen door de stad geconfisceerd. In 1596 werden op het terrein van het gesloopte klooster 64 huisjes gebouwd (dus één meer dan hierboven vermeld). Zij stonden geplaatst in vier rijen van dicht opeen gebouwde rug-aan-rugwoninkjes, die waren bedoeld om ruimte te bieden aan de snel groeiende beroepsbevolking in de textielnijverheid. Als zodanig kan de bouw worden gezien als een zeer vroeg voorbeeld van een 'sociaal', althans door de overheid geïnitieerd woningbouwproject. Nazareth - reeds in 1600 gesticht - stond in de volksmond beter bekend als het Mierennest. In de zogeheten Inneemboeken wordt de buurt herhaaldelijk vermeld als het Clooster. Deze naam herinnert aan het ter plaatse in 1474 gestichte klooster van de Grauwe Zusters dat na de Reformatie verdween om ruimte te bieden aan woningbouw.
Over de 'afkomst' van de buurt Nazareth wordt niets gezegd, maar daarvoor is een eenvoudige verklaring. De 16e-eeuwse kloosterzusters zullen als religieuzen geen gebuurschap hebben gehouden, noch met de buren van Patmos, noch met die van de westelijk aangrenzende buurte Hooglandsekerksteeg. In die zin kan dan ook niet worden gezegd het klooster tot een bepaalde buurt behoorde, niet bij Patmos en niet bij Hooglandsekerksteeg.
(Van Oerle, pag. 308; voor de oudste vermelding zie SA II inv. nr. 5112 fol. 108 vso - 109, 26-10-1600)
Hoewel formeel onjuist, werd Nazareth kennelijk toch met het voormalige Patmos geassocieerd. Ernst Brinck, burgemeester van Harderwijk, schreef in zijn Itenerarium: In die buyrte Pathmos is een strate genant het Mierennest / daer sijn seer veel kinders / dicunt istum locum fecundissimum esse.
(Leids Jaarboekje 1925/26 pag. 23 - 24).
Drie achtereenvolgende buurtheren dienen hun ontslag in wegens ouderdom ende swackheyt. Het ontslag van de 61-jarige Nicasen Brijneel wordt overigens door het Gerecht geweigerd met de mededeling dat hij zal hebben paciencie (geduld) ende continueren in de bedieninge van het heerschap van de gebuyrte Nasareth daerover hij gestelt es (zie ook 'Buurthouden', pag. 76).
(SA II inv. nr. 1216 fol. 5 vso, 07-08-1603)
Buurtheren:
Jansz., Engel -, saeywercker ¹ | 26-10-1600 | 1 | † | * |
Brijneel, Nicasen - | <07-08-1603 | ? | o? | * |
Cerfyser, Caerl - | 20-10-1605 | 1 | o | * |
Thijsz., Jan - | 09-12-1632 | 1 | o | * |
Pecker, Carel Pietersz. de - | 17-07-1643 | 1 | v | * |
Pouwelsz., Paul - | 27-09-1655 | 1 | † | |
Roemaert, Jan - | 31-10-1669 | 1 | ? | |
¹ SA II inv. nr. 5112 fol. 108 vso - 109 |
Auteur | Publicatie | Home |
Kees Walle 2006 |
Buurthouden | www.oudleiden.nl |