BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//jEvents 2.0 for Joomla//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH BEGIN:VTIMEZONE TZID:Europe/Amsterdam BEGIN:STANDARD DTSTART:20170203T143000 RDATE:20170326T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20171029T020000 RDATE:20180325T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20181028T020000 RDATE:20190331T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20191027T020000 RDATE:20200329T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20201025T020000 RDATE:20210328T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20211031T020000 RDATE:20220327T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20221030T020000 RDATE:20230326T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20231029T020000 RDATE:20240331T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20241027T020000 RDATE:20250330T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20251026T020000 RDATE:20260329T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20261025T020000 RDATE:20270328T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20271031T020000 RDATE:20280326T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20281029T020000 RDATE:20290325T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20291028T020000 RDATE:20300331T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:STANDARD DTSTART:20301027T020000 RDATE:20310330T030000 TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:Europe/Amsterdam CET END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20170326T030000 RDATE:20171029T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20180325T030000 RDATE:20181028T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20190331T030000 RDATE:20191027T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20200329T030000 RDATE:20201025T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20210328T030000 RDATE:20211031T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20220327T030000 RDATE:20221030T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20230326T030000 RDATE:20231029T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20240331T030000 RDATE:20241027T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20250330T030000 RDATE:20251026T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20260329T030000 RDATE:20261025T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20270328T030000 RDATE:20271031T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20280326T030000 RDATE:20281029T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20290325T030000 RDATE:20291028T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT BEGIN:DAYLIGHT DTSTART:20300331T030000 RDATE:20301027T020000 TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:Europe/Amsterdam CEST END:DAYLIGHT END:VTIMEZONE BEGIN:VEVENT UID:bbe99889cebb6265977c28aa33a495b6 CATEGORIES:Lezing CREATED:20180128T104338 SUMMARY:Het Armenbolwerk - of de geschiedenis van een vergeten begraafplaats LOCATION:Aula begraafplaats Groenesteeg\, Groenesteeg 126 DESCRIPTION:Het Armenbolwerk - of de geschiedenis van een vergeten begraafplaats        \nLezing door Herbert van Hoogdalem en Kees Walle\n \nOver de begraafplaat sen Groenesteeg en Zijlpoort is inmiddels veel verteld en geschreven. Maar vanaf 1635 werd ook op andere bolwerken begraven, zoals op het Grote Bolwer k waar nu de Sterrewacht is, het Rijnsburgerbolwerk bij molen De Valk en he t Papegaaisbolwerk op het voormalige NUON-terrein.\n\nPlattegrond van de be graafplaats Heerenpoort, ca. 1828.\nOver de begraafplaats Heerenpoort aan d e Maresingel, nu een deel van het Huigpark achter de Langegracht is het min st bekend. De dodenakker is in 1817 gesticht toen het Grote Bolwerk verdwee n vanwege uitbreiding van de Hortus Botanicus. Evenals het Papegaaisbolwerk is zij in 1910 gesloten toen de begraafplaats Rhijnhof werd geopend. Dat o ver de begraafplaats Heerenpoort zo weinig bekend is zal er vooral mee te m aken hebben dat ze al meer dan eeuw is verdwenen. Toch is die geringe aanda cht merkwaardig, want in de relatief korte periode van haar bestaan vonden op dit terrein van nog geen 0,6 ha maar liefst 49.602 Leidenaars, dat is 51 ,4 % van alle begravingen, een laatste rustplaats. Ter vergelijking: aan de Groenesteeg waren er tussen 1829 en 1910 slechts 4.204 (4,5%) begravingen. \n\nDetail van de door Van Campen in 1850 gemaakte stadsplattegrond met op de drie bolwerken de begraafplaatsen v.l.n.r. het Papagaaisbolwerk, het Arm enbolwerk en de Zijlpoort.\nDe verklaring is dat de Heerenpoort bestemd was voor de vele armen die Leiden telde, terwijl de Groenesteeg voor de welges telde burgerij was aangelegd. Niet voor niets werd de begraafplaats Heerenp oort in de volksmond het Armenbolwerk genoemd. In 1941 is de begraafplaats geruimd en zijn de beenderen herbegraven aan de Groenesteeg waar zij zich n og altijd in een knekelveld of verzamelgraf bevinden. Zo werden arm en welg esteld toch nog postuum verenigd.\nIn deze lezing komt niet alleen de bewog en geschiedenis van de Heerenpoort ter sprake, maar ook het plan om in het Huigpark een gedenkteken te plaatsen. De sprekers hebben over dit onderwerp een artikel geschreven in het Leids Jaarboekje 2017.\nHerbert van Hoogdale m is voorzitter van de stichting het Kleine Leidse Woonhuis en beheerder va n het Museum Leids Wevershuis aan de Middelstegracht.\nKees Walle heeft eer der over uiteenlopende onderwerpen in het Leids Jaarboekje gepubliceerd. Va n zijn hand verscheen in 2005 tevens het boek Buurthouden.\n X-ALT-DESC;FMTTYPE=text/html:

Het Armenbolwerk - of de geschiedenis van een vergeten begraafpl aats       

Lezing door Herbert van Hoogdalem en Kees Walle

 

Ove r de begraafplaatsen Groenesteeg en Zijlpoort is inmiddels veel verteld en geschreven. Maar vanaf 1635 werd ook op andere bolwerken begraven, zoals op het Grote Bolwerk waar nu de Sterrewacht is, het Rijnsburgerbolwerk bij mo len De Valk en het Papegaaisbolwerk op het voormalige NUON-terrein.

< img src="images/Begraafplaats_1.jpg" alt="Begraafplaats 1" />

Pla ttegrond van de begraafplaats Heerenpoort, ca. 1828.

Over de beg raafplaats Heerenpoort aan de Maresingel, nu een deel van het Huigpark acht er de Langegracht is het minst bekend. De dodenakker is in 1817 gesticht to en het Grote Bolwerk verdween vanwege uitbreiding van de Hortus Botanicus. Evenals het Papegaaisbolwerk is zij in 1910 gesloten toen de begraafplaats Rhijnhof werd geopend. Dat over de begraafplaats Heerenpoort zo weinig beke nd is zal er vooral mee te maken hebben dat ze al meer dan eeuw is verdwene n. Toch is die geringe aandacht merkwaardig, want in de relatief korte peri ode van haar bestaan vonden op dit terrein van nog geen 0,6 ha maar liefst 49.602 Leidenaars, dat is 51,4 % van alle begravingen, een laatste rustplaa ts. Ter vergelijking: aan de Groenesteeg waren er tussen 1829 en 1910 slech ts 4.204 (4,5%) begravingen.

Begraafplaats 2

Detail va n de door Van Campen in 1850 gemaakte stadsplattegrond met op de drie bolwe rken de begraafplaatsen v.l.n.r. het Papagaaisbolwerk, het Armenbolwerk en de Zijlpoort.

De verklaring is dat de Heerenpoort bestemd was vo or de vele armen die Leiden telde, terwijl de Groenesteeg voor de welgestel de burgerij was aangelegd. Niet voor niets werd de begraafplaats Heerenpoor t in de volksmond het Armenbolwerk genoemd. In 1941 is de begraafp laats geruimd en zijn de beenderen herbegraven aan de Groenesteeg waar zij zich nog altijd in een knekelveld of verzamelgraf bevinden. Zo werden arm e n welgesteld toch nog postuum verenigd.

In deze lezing komt niet alle en de bewogen geschiedenis van de Heerenpoort ter sprake, maar ook het plan om in het Huigpark een gedenkteken te plaatsen. De sprekers hebben over di t onderwerp een artikel geschreven in het Leids Jaarboekje 2017.

Herbert van Hoogdalem is voorzitter van de stichting het Kleine Leidse Woonhuis en beheerder van het Museum Leids Wevershuis aan de Middelstegracht.

Kees Walle heeft eerder over ui teenlopende onderwerpen in het Leids Jaarboekje gepubliceerd. Van zijn hand verscheen in 2005 tevens het boek Buurthouden.

X-EXTRAINFO:Deze lezing wordt georganiseerd door de Stichting tot instandhouding van de begraafplaats Groenesteeg. DTSTAMP:20261102T032950Z DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20180204T143000 SEQUENCE:0 TRANSP:OPAQUE END:VEVENT END:VCALENDAR