Over de spraakmakende kunstenaar-aut eur is veel geschreven maar een biografie was er nog niet. Hoe maakte Wolke rs van zijn leven werk en hoe bepaalde zijn werk zijn leven? Dat zijn de vr agen die Blom, buitenpromovendus, stelt in de biografie Het litteken va n de dood. Het beeld van zijn stervende broer Gerrit, die in 1944 op 2 2-jarige leeftijd overleed aan difterie, bleef Wolkers tot het laatst achte rvolgen. Volgens Blom luidde de naderende dood van Gerrit zijn geboorte als kunstenaar in. Zijn eerste echte kunstwerk droeg hij op aan zijn stervende broer: een in zwarte inkt getekende zon die vlammend onderging. Ook zijn v roege schilderijen, waaronder stillevens met schedels, zijn geïnspireerd op de dood.
Wolkers’ romans hebben bijna a llemaal het karakter van een in memoriam, stelt Blom. Kort Amerikaans < /em>voor zijn broer Gerrit, Een roos van vlees voor zijn 2-jarige dochtertje Eva dat omkwam bij een ongeluk in bad en De doodshoofdv linder voor zijn vader. En zo zijn er meer voorbeelden; schrijven was een vorm van rouwverwerking. Thema’s als verval en vergankelijkheid zi jn verweven met lust en seks, voor Wolkers de natuurlijke tegenhanger van d e dood. Zijn hele turbulente leven was hij een groot liefhebber van vrouwen en meisjes van soms nog amper 16 jaar. ‘Hij leefde om de dood te verpulver en’, schrijft Blom.
Blom vergeleek fictieve gegevens met het mat eriaal in Wolkers’ archief dat over zijn huis op Texel verspreid lag: een b onte verzameling dagboeken, brieven, aantekenboekjes, recensies, typoscript en, dia’s, foto’s en nog veel meer. Wolkers was geobsedeerd door zijn eigen biografie, stelt Blom. Hij bewaarde bijna alles over zichzelf en vroeg bri even terug om correspondenties compleet te hebben. De biograaf trof zelfs g eluidsopnames aan van gesprekken die Wolkers verwerkte in zijn boeken. Gesp rekspartners, zoals zijn ex-vrouw Annemarie, hadden er vaak geen weet dat h ij de conversaties opnam.
Natuurlijk moet een biograaf behoedzaam zijn om literair werk te gebruiken als een bron, merkt Blom op. Wolkers zei er zelf over in een ges prek met hem in 2007: ‘Niemand is dichter bij de waarheid gebleven dan ik. Mijn leven en werk zijn één.’ Maar de waarheid is iets anders dan de werkel ijkheid en Wolkers was zich volgens Blom zeker van dat onderscheid bewust. De literatuurwetenschap noemt dat autofictie: hij verbeeldde zijn herinneringen steeds op een andere manier. ‘Het litteken van de dood’ is vo oral een narratieve biografie. Blom waagt zich niet aan een strak theoretis ch kader en schrijft: ‘Ik wilde mijn held niet gevangenzetten in een sjablo on.’ Ook heeft Blom hem niet willen typeren als een representant van een be paalde stroming of maatschappelijke ontwikkeling. ‘Met die gedachte leefde hij zijn leven niet.’
Blom gaat in op de discussie of een biografie e en wetenschappelijk boek kan zijn. De wetenschap heeft vaak op de biografie neergekeken, stelt hij. Het ontbreken van unanieme regels maakt het een ’o ngrijpbaar genre’. Blom benadrukt dat hij zich heeft gehouden aan de regel dat alles wat hij schrijft is terug te voeren is op een bron. Hij zocht, zo schrijft hij, vooral naar kennis en begrip van de historische feiten en na ar de schoonheid van de samenhang die de historische feiten vertonen. Een e nkele keer zette Wolkers in interviews de waarheid naar zijn hand, maar vak er constateerde Blom dat wat Wolkers in zijn boeken beweerde en te mooi lee k om waar te zijn, door archiefstukken toch bevestigd kon worden.
De biograaf is zich ervan bewust dat zijn innige vriend schap met de hoofdpersoon en diens vrouw – hij regelde zelfs Wolkers’ begra fenis - vragen oproept over zijn objectiviteit. In de proloog schrijft hij: ‘Ik begrijp dat mijn rol argwaan wekt en dat sommigen dachten dat ik een s tandbeeld wilde oprichten. Maar dat is niet zo: niets is saaier dan een hag iografie. Geef mij maar een rebels bestaan, een leven met rouw- en rafelran den.’