Systeem

Demo regel 0
Demo regel 1
Demo regel 2
Demo regel 3
Demo regel 4
Demo regel 5
Demo regel 6
Demo regel 7
Demo regel 8
Demo regel 9

<H1>Beeldbank Test URL</H1>

 

home lidworden

Over de HVOL

De Historische Vereniging Oud Leiden wil de kennis van en de belangstelling in de geschiedenis van Leiden en omstreken bevorderen en maakt zich sterk voor het behoud en herstel van het cultureel erfgoed van Leiden. Daartoe onderneemt het tal van activiteiten. De vereniging bestaat al meer dan honderd jaar!

home Commissies

Nieuws

home publicaties

Spotlight

Bang voor mooi weer

In Leiden en omgeving zijn er op veel plaatsen nog sporen zichtbaar uit de Tweede Wereldoorlog. Het gaat niet alleen om (resten van) bunkers, loopgraven en tankgrachten, maar ook om oorlogsschade op bomen of gebouwen en andere littekens in de stad. Op andere plaatsen is in de oorlogsjaren iets bijzonders gebeurd zonder een spoor na te laten. Ooggetuigenverslagen of foto’s maken de verborgen oorlogsgeschiedenis zichtbaar. Een aantal van deze verhalen, die eerder in het Leidsch Dagblad verschenen, zijn samengebracht in de bundel Bang voor mooi weer.

De winkelprijs van het boek is 19,50 euro. HVOL-leden kunnen dit boek met ledenkorting voor 17,50 euro aanschaffen via promotie@oudleiden.nl.

act beeld

 

Zoeken naar personen en percelen in de Straten- en Grachtenboeken en het boek van Pleyte

Verantwoording
Deze database is in 2016 gemaakt door Emiel van der Hoeven. Eerder in 2004 werd de informatie verzameld en bewerkt door Kees Walle. Beiden maken deel uit van de Werkgroep Jan van Hout, onderdeel van de Historische Vereniging Oud Leiden. Tevens met dankzegging voor de medewerking van het Erfgoedhuis Leiden en Omstreken (ELO) en dhr. Jan Dröge.

Gezien de grote omvang van het bestand zijn onvolkomenheden niet uitgesloten. Het kan soms  voorkomen dat namen van perceeleigenaars of gevelbreedten niet correct zijn vermeld; soms omdat  de samensteller een fout heeft gemaakt of omdat de leesbaarheid als gevolg van slijtage of anderszins te wensen overlaat. Wij houden ons aanbevolen voor meldingen van gesignaleerde omissies.

Inleiding
In het Leidse stadsarchief bevinden zich twee bijzondere boeken: het Chaertbouc van Straten en dat van de Wateren, beide binnen deser Stadt Leyden, beter bekend als de Straten- en Grachtenboeken. Het betreft een verzameling van respectievelijk 32 en 96 ingekleurde, prekadastrale plattegronden die in vergelijking met moderne kadasterkaarten nogal primitief zijn. Weliswaar worden alle percelen in de 16e-eeuwse stad aangegeven, maar de voor- en achterhuizen, tuinen en achterplaatsen zijn niet afzonderlijk ingetekend. Daar staat tegenover dat de nauwe poorten of gangen die indertijd toegang gaven tot de al dan niet bebouwde achtererven wel zijn opgenomen. Bovendien zijn op diverse kaarten opmerkelijke gebouwen getekend; daaraan danken wij bijvoorbeeld de enige bestaande afbeelding van het in 1598 afgebroken middeleeuwse stadhuis.

Minstens zo belangrijk is dat op de plattegronden de breedte van ieder perceel in Rijnlandse roeden, voeten en duimen staat vermeld. Lees verder.....>


 

 

De volgende bonnen worden in deze bron vermeld:

Bastmetdebonnenweb

De bonnen of wijken onstreeks 1600:
1. Gasthuis
2. Vleeshuis
3. Wolhuis
4. Wanthuis
5. Over 't Hof
6. Zevenhuizen
7. Burgstreng
8. Kerkvierendeel
9. Gansoord
10. Nicolaasgracht
11. Marendorp Rijnzijde
12. Overmare Rijnzijde
13. Oost Marendorp Lz
14. West Maredorp Lz
15. Overmare Landzijde
16. Noord Rapenburg
17. Zuid Rapenburg
18. West Nieuwland
19. Oost Nieuwland
20. Hogewoerd
Klik op kaart voor groter beeld.

Deze database bevat 4.016 persoonsnamen van perceeleigenaars, opgeslagen in even zoveel records. Ieder record bevat bovendien het oorspronkelijk perceeladres en (voorzover door Pleyte genoemd) het tegenwoordige adres. Verder wordt de breedte van het perceel aan de voorzijde vermeld (en bij hoekpercelen doorgaans de diepte). Daarna de naamsvermelding van het bon (of de wijk) waarin het perceel is gelegen.
Ook staat in ieder record het oorspronkelijke kaartnummer en de datering van de plattegrond uit het Straten- of Grachtenboek vermeld. De records zijn bovendien gekoppeld aan de betreffende kaart, zodat de ligging van een perceel ten opzichte van zijn omgeving fraai wordt gevisualiseerd. Tenslotte bevatten de records verwijzingen naar het boek van Pleyte en in voorkomende gevallen aantekeningen van de auteur.

Ook is informatie beschikbaar over de stadsvesting (de records 4017 t/m 4052). Deze is bereik-baar door in het zoekvenstertje ‘bon (wijk)’ het woord vesting in te typen.

Wat bevat deze site nog meer?
Deze site bevat nog enkele andere onderdelen:

1. Overzicht van de kaarten in de Straten- en Grachtenboeken
De kaarten of plattegronden zijn voorzien van een oudtijdse nummering en korte omschrijving. Door het overzicht te raadplegen kost het weinig moeite om de gezochte kaart te vinden en het nummer via het zoekvenster ‘straten- of grachtenboek’ in te voeren. Lees verder

2. Concordantie van de Straten- en Grachtenboeken én Pleyte
Hoewel op de afzonderlijke records wordt aangeven welke plattegronden wel en niet door W. Pleyte uit de Straten- en Grachtenboeken zijn opgenomen, biedt bijgaande concordantie een nuttig en verhelderend overzicht. Lees verder.  

3. Leiden vóór 300 jaren en thans
In het boek van W. Pleyte is ook een stadsbeschrijving opgenomen – Leiden vóór 300 jaren en thans – waarin hij de laat 16e-eeuwse situatie vergelijkt met die in 1874, het jaar waarin zijn boek verscheen. In een aantal opzichten zijn de vorm en inhoud van zijn verhaal gedateerd, maar voor een kennismaking met de 19e-eeuwse geschiedschrijving is de tekst zeker van belang. Lees verder.

4. Jan van Hout en zijn Stratenboek en Grachtenboek
Het betreft een enigszins aangepast artikel van P.J.M. de Baar, geschreven in 1985 voor de bundel Ups en Downers ter gelegenheid van het afscheid van de toenmalige gemeentearchivaris Mr. W. Downer. De inleiding van deze site is daar grotendeels aan ontleend, maar het artikel gaat dieper en uitgebreider in op de totstandkoming van de Straten- en Grachtenboeken. Lees verder.

De renovatie van de centrale blokken in De Oude Kooi is weer een stap naderbij gekomen. Nadat onze vereniging in juni 2016 de monumentenstatus had aangevraagd voor een aantal complexen in De Oude Kooi, net als een aantal andere organisties, is er een hele procedure geweest. Eerst boog de Adviescommissie Cultuurhistorie zich over het verzoek. Dat leverde een positief advies op dat overeen kwam met de argumentatie en de opvattingen van onze vereniging. Vervolgens heeft het college van B&W zich aangesloten bij dat advies en aan de gemeenteraad gevraagd of deze zich er in kan vinden. Bij de behandeling van dat voornemen op 1 november, in de commissie Stedelijke Ontwikkeling, werd het voorstel unaniem gesteund. Wethouder Laudy liet daarop weten dat het college van B&W definitief de monumentenstatus aan de centrale blokken van De Oude Kooi zou toekennen.

Minstens zo belangrijk is de opstelling van woningbouwvereniging De Sleutels, de eigenaar van de 127 woningen van de centrale blokken. De Sleutels is bereid volop mee te werken aan de uitkomst: het toekennen van de monumentenstatus betekent renovatie. De Sleutels heeft bij het maken van de plannen natuurlijk te maken met de bewoners en de Bewonerscommissie. De Sleutels zoekt ook het overleg met de Historische Vereniging Oud Leiden om te komen tot goede plannen die niet alleen het cultureel erfgoed respecteren, maar ook goede woningen voor de toekomstige bewoners opleveren.

De Historische Vereniging Oud Leiden is erg blij met deze uitkomst. We zullen graag met De Selutels het gesprek aangaan om te maken dat er een goed plan komt en dat het project snel kan starten. Het zal gaan om een ingrijpende renovatie waarmee enkele jaren gemoeid zijn. Maar dan staan de centrale blokken er weer prachtig bij en hebben de bewoners een woning van deze tijd.

De commissie Jan van Hout komt voort uit de Vereniging Jan van Hout. Deze vereniging werd in 1988 opgericht als vereniging van vrienden van het Leidse stadsarchief met als doelstelling de Leidse archiefgebruikers te organiseren en het Leidse archief te ondersteunen. Die ondersteuning gebeurde via het zogenoemde Schelhaasfonds dat geld beschikbaar stelde voor de aankoop en/of restauratie van belangrijke archiefstukken Dit Schelhaasfonds bestaat nog steeds en wordt nu beheerd door de HVOL.

leiden 1574 2009

Naast deze financiële ondersteuning hield de vereniging zich bezig met het ontsluiten van archiefmateriaal. Dit resulteerde in een aantal omvangrijke bronnenpublicaties. Daarnaast organiseerde de vereniging vele lezingen, waaronder traditioneel in december rond de geboortedag (14 december) en de sterfdag (12 december) van Jan van Hout, de Jan van Houtlezing. Deze lezing wordt inmiddels onder de vlag van de HVOL georganiseerd. In 2009 werd ter gelegenheid van de 400ste sterfdag van Jan van Hout een symposium gehouden.

Korte biografie Jan van Hout (vragen aan Commissie Jan van Hout)

Op 25 april 2013 werd in de Pieterskerk een gedenkteken voor Jan van Hout onthuld.

Lezingen Jan van Houtsymposium 2009
Karel Bostoen, ‘Hart voor Leiden. Over het onderzoek achter de nieuwe biografie’. 2009.
Chris Heesakkers, ‘De vrienden van Jan van Hout op grond van alba amicorum’. 2009.
Johan Koppenol, ‘Jan van Hout en de Leidse rederijkers’. 2009.
Anton van der Lem, ‘Jan van Hout, Willem van Oranje en de Opstand’. 2009.
Rudi van Maanen, ‘Jan van Hout als stadssecretaris’. 2009.

Andere publicaties over Jan van Hout
Karel Bostoen, Hart voor Leiden. Jan van Hout (1542-1609), stadsecretaris, dichter en vernieuwer. 2009.
Karel Bostoen, Jan van Houts nalatenschap. 2009.
Johan Koppenol, ‘“In mate volget mi”. Jan van Hout als voorman van de Renaissance.’ In: Spektator 20 (1991), p. 55-85. [http://www.dbnl.org/tekst/kopp002mate01_01/]
Jan van Hout en de Leidse Bierfraude, lezing op 8 september 2019 in de Leidse Salon

Bang voor mooi weer

In Leiden en omgeving zijn er op veel plaatsen nog sporen zichtbaar uit de Tweede Wereldoorlog. Het gaat niet alleen om (resten van) bunkers, loopgraven en tankgrachten, maar ook om oorlogsschade op bomen of gebouwen en andere littekens in de stad. Op andere plaatsen is in de oorlogsjaren iets bijzonders gebeurd zonder een spoor na te laten. Ooggetuigenverslagen of foto’s maken de verborgen oorlogsgeschiedenis zichtbaar. Een aantal van deze verhalen, die eerder in het Leidsch Dagblad verschenen, zijn samengebracht in de bundel Bang voor mooi weer.

De winkelprijs van het boek is 19,50 euro. HVOL-leden kunnen dit boek met ledenkorting voor 17,50 euro aanschaffen via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

De pagina kan niet worden gevonden. Dit kan komen doordat wij een pagina hebben verwijderd, of een typefout is gemaakt in het adres.

Mocht u de pagina ook via de zoekfunctie niet kunnen vinden, neem dan contact op met de Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..