De historische vereniging Oud Leiden houdt zich sinds haar oprichting op 5 november 1902 bezig met de geschiedenis van Leiden.

De Van der Klaauwtoren en de woonhuizen aan Middelstegracht 14-18 zijn de winnaars van de Jonge Monumentenverkiezingen

tijdens de Open Monumentendagen van 10 en 11 september. In totaal werden bijna 1500 geldige stemmen uitgebracht. De prijsuitreiking vond afgelopen maandag plaats in het RAP Architectuurcentrum door de bekende restauratie-architect Bob van Beek.

Twee categorieën
De verkiezing werd gehouden in twee categorieën. In beide hadden de bezoekers van de Open Monumentendagen de keus uit vijf panden/complexen, die door twee jury’s waren geselecteerd uit tientallen suggesties die waren gedaan vanuit de Leidse gemeenschap.

In de categorie ‘Bedrijfspanden’ won de Van der Klaauwtoren van rijksbouwmeester Gijsbert Friedhoff met 37% van de uitgebrachte stemmen.  De architectuur van het onderzoeksinstituut Zernickedreef 10 van cepezed Architecten uit Delft (architecten Michiel Cohen en Jan Pesman) kreeg iets meer dan 20%. In de categorie ‘Woonhuizen/wooncomplexen’ kregen de woningen aan de Middelstegracht van architecte Mieke Rietveld bijna 32% van de stemmen, gevolgd door het blok van vijf panden aan het Kort Galgewater 12-16 van Ronald Knappers en Joost de Haan van VVKH Architecten met bijna 28%.

Behalve de Van de Klaauwtoren (55 jaar oud) zijn genoemde panden in de laatste twintig jaar totstandgekomen.

Aandacht voor jonge monumenten
Die verkiezingen waren georganiseerd door de Stichting Industrieel Erfgoed Leiden en de Historische Vereniging Oud Leiden in samenwerking met de gemeente Leiden om meer aandacht te vragen voor architectuur in Leiden uit de periode na 1940. De Jonge Monumentenverkiezing vond plaats in het kader van Leiden 50 jaar Monumentenstad.

INFORMATIE TEN BEHOEVE VAN FOTOREDACTIES

VAN DE WINNENDE GEBOUWEN ZIJN FOTO’S BESCHIKBAAR VAN FRANS HOEK, GEMAAKT OP VERZOEK VAN STIEL EN HVOL. HET AUTEURSRECHT LIGT BIJ DE FOTOGRAAF, MAAR TEN BEHOEVE VAN DE VERKIEZING VAN JONGE MONUMENTEN KUNNEN DE MEDIA ZONDER VERGOEDING GEBRUIK MAKEN VAN DEZE FOTO’S, MITS DE NAAM VAN DE FOTOGRAAF WORDT VERMELD.

De foto’s zijn in digitale vorm te verkrijgen bij: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Nadere informatie over de winnende panden

MIDDELSTEGRACHT 14-18

Een opvallende, moderne verschijning aan de Middelstegracht in de Leidse binnenstad vormen de panden die thans de huisnummers 14, 16 en 18 dragen. Ingepast tussen het oude pakhuis van nummer 12 en de non-descripte nieuwbouw van nr. 22, op de plaats waar voorheen het achterste deel van de drukkerij Karstens aan de Hooigracht was gevestigd - architectonisch gezien een ‘rotte kies’ van 11 meter gevelbreedte in slechts één bouwlaag tussen panden van plm. 10 en 15 meter hoog.

Op die plek realiseerde architecte Mieke Rietveld in de periode 2005-2007 een eigentijds wooncomplex met drie wooneenheden, waarvan één voor zichzelf. Eén woonhuis (nr. 14) heeft vier woonlagen, de andere zijde van het pand bevat een benedenhuis met drie woonlagen (nr. 16) en een appartement van twee woonlagen (nr. 18). Het complex heeft een Vereniging van Eigenaren.

Oorspronkelijk liepen de tuinen van de Hooigracht hier door tot aan de Middelstegracht, een echt historisch referentiepunt was er dus eigenlijk niet. De maatvoering is door de belendende percelen geïnspireerd. Er is een terugwijkende opbouw die de gevelhoogte aan de straatzijde in harmonie laat met het historische pakhuis op nummer 12, met een goothoogte van 10 meter. De twee bouwlagen hoge opbouw sluit aan op de hoogte van het pand op nummer 22. Het ritme in de voorgevel is geïnspireerd door dat van het pakhuis. Ook aan de achterzijde is het complex een ‘brug’ tussen de buurpanden van zeer verschillende diepte, zoals goed te zien is vanuit de Kloosterpoort.

VAN DER KLAAUWTOREN, KAISERSTRAAT 63

De Van der Klaauwtoren aan de Kaiserstraat 63 is in 1955-1956 gebouwd in een sobere, monumentale architectuur. Het laboratoriumgebouw is een ontwerp Rijksbouwmeester Gijsbert Friedhoff (1892-1970) en architectenbureau Van Oerle en Schrama. Het gebouw is ten behoeve van het onderwijsinstituut voor de biologie van de hoogleraar C.J. van der Klaauw gebouwd.

De architectuur van het gebouw is een mengvorm van traditionele en moderne  architectuur. De constructie is van beton, waarbij de vloervelden vrij van kolommen zijn, waardoor de plattegrond vrij in te delen is. De bekleding van  de betonconstructie is uitgevoerd in ambachtelijk metselwerk.

Opmerkelijk zijn de kolommen in de gevel van het gebouw. Deze kolossale, puntige, pilasters geven de vier gevels een sterke verticale geleding. Door de pilasters en het terugwijken van de gevel vanaf de 6e etage heeft het forse gebouw een verrassend kameleontisch uiterlijk. Het gezichtspunt bepaalt hoe open of gesloten de gevels overkomen. Ook de zwaarte varieert. Zo zijn vanaf een schuine positie de vensters niet zichtbaar en toont zich een gesloten bakstenen wand. Loop je door dan opent de gevel zich.

Het interieur is bijna nog intact zoals het in1955 ontworpen is. Het heeft dus alle veranderingen in het onderwijs en onderzoek kunnen opvangen. Deze gaafheid is opvallend. Het interieur was eenvoudig, doch doelmatig. Bij hergebruik van het gebouw is dit laboratoriuminterieur niet meer geschikt.

Het trappenhuis vormt een bijzonder onderdeel in het interieur. Het valt op door zijn gaafheid en de zorgvuldige vormgeving van de onderdelen.

Voor Leiden is de toren een belangrijk markeringspunt.