De historische vereniging Oud Leiden houdt zich sinds haar oprichting op 5 november 1902 bezig met de geschiedenis van Leiden.

De Leidse gemeenteraad besliste op 10 maart dat de Stichting Pieterskerk elf zogeheten proveniershuisjes mag verkopen.  Alleen de VVD-fractie stemde tegen. Het college B en W zette het licht al eerder op groen. De monumentale panden die tegen de kerk zijn aangebouwd worden gekocht door de stichting Jean Pesijn die ook het tegenover de kerk gelegen Jean Pesijnhofje in de Kloksteeg onder haar hoede heeft. De rentmeesters van de Protestantse Kerk Leiden zijn inmiddels ook akkoord gegaan. En de huurders mogen er blijven wonen. De Pieterskerk dicht met de opbrengst het financiële gat van ruim een miljoen euro dat is ontstaan door de restauratiewerkzaamheden en tegenvallende inkomsten in 2010. En de kerk houdt nog ruim twee ton over om exploitatietekorten in 2011 en 2012 op te vangen.

In november 2010 wordt het college van B en W door de Pieterskerk geïnformeerd over de penibele financiële situatie en de noodzaak tot verkoop. Het college beslist daarop de jaarlijkse subsidie van 339.000 euro vervroegd beschikbaar te stellen zodat de kerk aan haar acute financiële verplichtingen kan voldoen. Wethouder Jan-Jaap de Haan verdedigt dat besluit: ‘De Pieterskerk heeft grote culturele waarde voor de stad. Als gevolg van de restauratiewerkzaamheden en de effecten van de economische crisis is de kerk de laatste jaren in zwaar weer terecht gekomen. De ambities voor de toekomst onderschrijf ik van harte'.

In die plannen gaat de Pieterskerk er vanuit dat er in 2013 winst gemaakt kan worden. De inkomsten moeten komen uit de (verhoogde) huuropbrengsten van bijvoorbeeld evenementen en beurzen. Op dagen dat er geen evenementen zijn, wordt de kerk opengesteld voor bezoekers. Die kunnen via interactieve panelen de geschiedenis van de kerk opvragen. Ook is de website www.pieterskerk.com. vernieuwd. Er moet ook een andere bestuursstructuur komen met een raad van bestuur die het algemeen bestuur controleert. En daarnaast een halfjaarlijkse rapportage aan de gemeente over de exploitatie. Het is de bedoeling dat burgemeester Henri Lenferink, nu nog voorzitter van de stichting, zal terugtreden.

Aanvankelijk werd over de verkoop gesproken met vier woningcorporaties SHWJ, De Sleutels, Ons Doel en Portaal. Eén van de voorwaarden die de kerk aan de verkoop stelde is een recht op terugkoop. De waarde van de pandjes is getaxeerd op 1,1 tot 1,3 miljoen euro. ‘Het is onze wens dat de kerk en de huisjes op termijn weer in één hand komen’, benadrukt Pieterskerk-directeur Frieke Hurkmans. De gemeente heeft destijds een lening van ruim 5,5 miljoen euro verstrekt aan de stichting met de huisjes als onderpand. Of de stichting Pieterskerk in de toekomst het hoofd financieel boven water weet te houden moet worden afgewacht.

Hoe reageren de huurders op de verhoogde tarieven? Inmiddels heeft het internationale Whisky Festival, dat 5.000 tot 6.000 bezoekers trekt, besloten de komende drie jaar niet terug te keren in de Pieterskerk. Het verhuist naar De Grote Kerk in Den Haag waar het festival in 2001, 2002 en 2003 ook al werd gehouden. De jaarlijkse boekenbeurs van antiquariaten geeft begin april ook de voorkeur aan ‘concurrent’ de Hooglandse Kerk.