De historische vereniging Oud Leiden houdt zich sinds haar oprichting op 5 november 1902 bezig met de geschiedenis van Leiden.

Tentoonstelling in Museum Boerhaave  -  1 maart 2011 t/m 8 januari 2012  -  www.museumboerhaave.nl

Honderd jaar geleden ontdekte Heike Kamerlingh Onnes de supergeleiding. Het gaat om een exotisch maar belangrijk verschijnsel, dat onder meer toepassing vindt in MRI-scanners en deeltjesversnellers. Museum Boerhaave staat stil bij deze mijlpaal uit de geschiedenis van de wetenschap met de kleine maar fijne tentoonstelling ’Kwik nagenoeg nul’.

Supergeleiding is het verschijnsel dat in bepaalde materialen bij extreem lage temperatuur de elektrische weerstand opeens wegvalt. Het is op 8 april 1911 door Kamerlingh Onnes in zijn Leidse koudelaboratorium voor het eerst waargenomen. In een stroomdraad van bevroren kwik zakte bij een temperatuur van enkele graden boven het absolute nulpunt (-273 ºC) de electrische weerstand in één klap naar nul. Kamerlingh Onnes noteerde deze bijzondere waarneming in zijn aantekenboekje met de woorden ‘kwik nagenoeg nul’.

Topstukken van de tentoonstelling ‘Kwik nagenoeg nul’ zijn allereerst de heliumliquefactor, het koelapparaat waarmee Kamerlingh Onnes in 1908 als eerste ter wereld helium vloeibaar maakte. Zeer bijzonder is het klosje looddraad uit 1912, de eerste supergeleidende spoel. Ook het originele aantekenboekje waarin Kamerlingh Onnes op 8 april 1911 zijn historische waarneming noteerde, is te bewonderen. Verder is er aandacht voor de hoofdpersonen van toen, ieder met een eigen rol in de ontdekking.