De historische vereniging Oud Leiden houdt zich sinds haar oprichting op 5 november 1902 bezig met de geschiedenis van Leiden.

In de loop van juni zal er een familiekroniek verschijnen over de bewoners van het Kasteeltje op “Ons Eiland” aan de Jan van Goyenkade,  ter gelegenheid van het feit dat mevr. dr. Magarethe Nieuwenhuis-von Uexkull Güldenbandt en haar man prof.dr.Anton Nieuwenhuis “Ons Eiland” honderd jaar geleden ontwierpen en bouwden.

Zij, geboren in Kaunas, Litouwen in 1873 in een adellijke familie van Duits Baltische oorsprong, beschreef in meerdere artikelen in o.a. Leidsch Dagblad en NRC haar leven. Haar vader was ingenieur in dienst van tsaar Nicolaas II en opgeleid aan de cadetten- en ingenieursschool bij de Hermitage in St.Petersburg. Hij bouwde verdedigingswerken in o.a. Kaunas en Riga.Ze studeerde als één van de eerste vrouwen aan de Technische Hochschule in Zürich, waar Einstein haar medestudent was, evenals zijn eerste vrouw. Na haar promotie in 1900 in de botanie, vertrok ze naar Buitenzorg op Java voor verder wetenschappelijk onderzoek. Daar ontmoette ze Anton Nieuwenhuis, arts in het leger, die naast gebruiksvoorwerpen van de Dajaks veel planten voor prof. Treub in Buitenzorg had verzameld op zijn Borneo expedities tussen 1890-1900. Hij was de eerste die terugkeerde van een expeditie naar de binnenlanden van Borneo. Begin 1900 wordt hij in Leiden de eerste hoogleraar in de land- en volkenkunde.

Het eiland aan het eind van de Trekvliet en Jan van Goyenkade werd aanvankelijk gekocht van Kriest, een dahlia-en seringenkweker, om haar experimenten met goudsbloemen uit te voeren, nadat ze onenigheid met de prefect van de Hortus had gekregen. Later besloten ze er hun huis te bouwen en werd in mei van 1911 de eerste steen gelegd.

In de Eerste Wereldoorlog zette ze een gaarkeuken in Leiden op. Tegen het eind van de oorlog en erna begon ze transporten te organiseren om veel ondervoede kinderen uit Duitsland in Nederland te laten aansterken. Duizenden Nederlandse families namen deze kinderen op. Onder haar hoede en in samenwerking met het Rode Kruis zijn er zo’n zestigduizend naar Nederland gezonden om bij te komen van de verschrikkingen. Om hiervoor geld te genereren werden met behulp van vrijwilligers bazaars georganiseerd, maar ook werden daartoe beroemde koren, zoals het Dresdner Kreutzkoor, naar Nederland gehaald.