De historische vereniging Oud Leiden houdt zich sinds haar oprichting op 5 november 1902 bezig met de geschiedenis van Leiden.

Vierden we in 2006 het honderdjarig bestaan van de Burgemeesterswijk, in 2011 bestaat de Professorenwijk 75 jaar. De wijkvereniging Professoren- en Burgemeesterswijk heeft daarom voor het hele jaar een jubileumprogramma opgesteld. Hoogtepunt vormt de grote jubileumdag op 4 juni.

Iedereen die Leiden in het zuiden binnenkomt, passeert de blikvanger die een baken voor de achterliggende wijk vormt: de Sint Petruskerk. Op 10 maart 1936 werd deze katholieke kerk plechtig ingewijd. De voorloper hiervan stond aan de Langebrug en werd op 25 juli 1933 door brand grotendeels verwoest. Het waren de architecten Kropholler en Van Oerle die de opdracht kregen de nieuwe kerk te ontwerpen. Geheel in de geest van Berlage, de leermeester van Kropholler, ontwierp deze een, op de middeleeuwse bouwkunst geïnspireerde kerk, vallend onder de noemer van de ‘Delfse School’. De aangrenzende en omliggende woonhuizen en pastorie werden in een bij de kerk passende vormgeving uitgevoerd. Kenmerkend zijn de handgevormde bakstenen in kloostermop-formaat, het gebruik van siersmeedwerk en de toepassing van tufsteen en graniet ter verduidelijking van de dragende constructies, zoals voor de aanzetstukken van de bogen en de zuilen van de kerk. Kenmerkend voor de woningen zijn de van koperen dekking voorziene erkers. Het geheel kreeg enige jaren geleden de monumentenstatus.

Aan de openingsplechtigheid in 1936 besloot de wijkvereniging Professoren- en Burgemeesterswijk het officiële begin van de wijk te verbinden. Eigenlijk had dat ook een jaar eerder gekund. De omliggende woningen en de pastorie aan de Lorentzkade waren al eerder gereed gekomen. In september 1935 werden aan de Zeemanlaan de boven- en benedenwoningen te huur gezet. De bovenwoningen hadden zes kamers en een grote zolder. De huurprijs bedroeg 37,50 gulden per maand, alles inbegrepen.

Het was de grondlegger van de eerdergenoemde Delftse school, architect en hoogleraar Granpré Molière, die met zijn team een nieuw stedebouwkundig plan voor Leiden Zuid ontwikkelde. Dit plan werd in 1933 officieel vastgesteld. Er werd een netwerk van doorgaande wegen ontworpen met de De Sitterlaan, de Burggravenlaan en de Lorentzkade (voormalige Stadsmolensloot) als kernen. De bestaande slotenstructuur bleef deels in tact. De bouwstijl werd die van de traditionele bouwstijl met baksteen en schuine pannendaken, met de groeiende middenklasse, veelal ambtenarengezinnen, als voornaamste doelgroep. Woningen werden gebouwd op kavels van zo’n 50 meter diep, inclusief voor- en achtertuin, met geschakelde twee- en hier en daar éénlaagse woningen onder een zadeldak, met de mogelijkheid tot enkele of dubbele bewoning. In de bebouwingsvoorschriften waren veel zaken geregeld, zoals de verordening dat de richting van de goten en nokken evenwijdig dienden te zijn aan de richting van de straat. Van één soort woning is echter geen sprake. Er zijn verschillende maten toegepast, zowel in perceeldiepte, hoogte als dakhelling. Baksteen bleek wel de norm, zeker niet het moderne beton.

Uitgangspunt was ook ‘de wijkgedachte’, wat betekende dat de nieuwe wijken dienden te voorzien in de eigen behoeften met kerken, scholen, recreatiemogelijkheden en winkels. Woningbouw stond echter voorop in de snel groeiende stad. In de jaren die volgden is langzamerhand de Professorenwijk de Roodenburgerpolder gaan verdringen, tot aan het Rijn- en Schiekanaal toe.